Çocuk ve Gençlerde Dayanıklılık Antrenmanı

ÇOCUKLAR VE GENÇLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANI

Küçük yaşlarda da dayanıklılık antrenmanlarına yetişkinlerinki gibi bir seviye­de uyum gösterildiği görülmektedir,Fakat kandolasımı yetersizligi,glikojen depolarının yetersizligi ve ısı duzenleme yetersizligi görulebilir.Halbuki daha önceleri çocuk ve gençlerin orga­nik yapı ve fonksiyonlarının dayanıklılık antrenmanları için elverişli olmadığı iddia edilmekteydi. Çocuk organizmasının fonksiyonel sınırlayıcılığı ve çocuk kalbinin dayanıklılık antrenmanlarına uygun olmadığı görüşü bilimsel çalışmalar ile çürütül­müştür.

Gelişim ya da antrenman sürecinde çocuk kalbi ve kalp kasları uyumlu bir gelişim göstermektedir. Yine büyüklerde olduğu gibi kalbin atım hızı azalmakta kal­bin atım hacmi artmaktadır. Ayrıca dolaşım sistemindeki uyumlar ile kan dolaşımı­ da iyileştirilmektedir.

Vücut ağırlığı başına hesaplanan max VO2 ise spor yapan çocuklarda yetişkin­lerde olduğu gibi, inaktif çocuklardan yüksek bulunmuştur. Dayanıklılık antrenma­nın organizmayı bütünlük içerisinde etkileyişi, performansın gelişimi, sağlığın ko­runması ve devamı, bağışıklık sisteminin gelişmesi, özellikle gelişim dönemi içerisinde bulunan çocuk ve gençlerin organizmalarında meydana gelen gelişim düzeyi­nin arttırılması bakımından okul ve öğretim programlarında ve kulüp çalışmaların­da dayanıklılığı geliştirici egzersizlere daha çok önem verilmesini gerekli kılmakta­dır.

Çocuk ve gençlerde dayanıklılığın diğer motorik özelliklerden bağımsız olarak geliştirilmesi zorunluluğu dayanıklılıkta meydana gelen gelişmelerin sürat, çabuk, kuv­vet, kuvvette devamlılık, maksimal kuvvet ve beceri gibi diğer kondisyonel özelliklere olan olumlu etkilerinden dolayıdır. Özellikle gençlerde yapılan antrenmanların %60’ını dayanıklılık, %25’ini kuvvet ve %15’ni sürat çalışmaları oluşturmalıdır. Ant­renmanın yoğunluğu belirlenirken gelişme döneminin özelliklerine göre, düşük yo­ğunluktan yaş artışına paralel olarak yüksek yoğunluğa doğru planlama yapılmalıdır.

Okul Öncesi Çağlarda Dayanıklılık Antrenmanı

3-5 yaş grubunda çocuğa uygun ve dış zorlanmalar olmadan yapılan antrenmanlarla dayanıklılık geliştirilebilmektedir. Dayanıklılık antrenmanında tespit edilmiş bir sürat seçimi yapılmalıdır. Örneğin; 10 m.’nin üstünde maksimal hızın %40-50’si. Bu yaş gruplarında kız ve erkek çocuklar arasında bir farklılık yoktur. Yapılacak antrenmanlar interval yüklenme ile yapılmamalıdır. Laktik asidi oluşturan yüklenmeler kesinlikle uygulanmamalı, çalışmalar aerobik dayanıklılık şeklinde olmalıdır. Antrenman içeriği çeşitli olmalı ve belirli bir oyun karakteri (eğitsel oyun) taşımalıdır kuvvetli duygusal katılım isteği uyandırılmalı, oyunsal formlar sıkıcı ve monoton olmamalıdır. 3-5 yaşlarındaki kız ve erkek çocuklara uygulanmış olan aerobik dayanıklılık antrenmanın sonucu, çocukların koşabildikleri mesafe uzunluğunda önemli bir düzeyde artış olduğu görülmüştür.

Erken Yaş Ve Okul Çocuğu Yaşlarında Dayanıklılık Antrenmanı

Bu dönemde bireysel yüklenme prensibi uygulanmalıdır. Bu yaşlarda orta şiddetli aerobik antrenmanlar daha faydalıdır. 8-9 yaş çocuklarında 800 mt.’nin üzerindeki koşular laktik asidin aşırı birikiminden dolayı uygun görülmemektedir. Bu mesafenin üzerindeki koşuların yüklenme düzeyinin üzerinde olduğu bilimsel çalışmalar ile belirlenmiştir. Ancak sürat ve sürate devamlılığı geliştirici çalışmalar bu yaş grubu için uygun değildir ve bu tür çalışmalarda koşulan mesafenin sadece 10-30 mt. arasında olması gerekli görülmektedir. Bu yaş gruplarına en uygun koşular 600-800 mt. arasındaki mesafelerdir. Okul sporları ile geliştirilecek olan temel dayanıklılık düzeyi, ileriki yaşlarda geliştirilecek olan özel dayanıklılık için bir temel teşkil edecektir.

Birinci ve İkinci Ergenlik Döneminde Dayanıklılık Antrenmanı

Ergenlik döneminde çocuğun organizması hızlı bir gelişme içerisindedir. Dayanıklılık antrenmanlarına en elverişli dönem ergenlik dönemidir. Dayanıklılığa uyumda yüksek bir düzeydedir. Özellikle vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve vücudun hacminin artışı dayanıklılık kuvvet ve sürat gibi kondisyonel yeteneklerin de artma­sına neden olmaktadır.

Zamana bağlı gelişim süreci ile dayanıklılık antrenmanı uyumlu olmaz ise, performans geliştirilememektedir. Birinci ergenlik döneminde genel dayanıklılığı geliştirmek ve ikinci ergenlik döneminde ise anaerobik dayanıklılık ve sürate dayalı çalışmalara düşük yoğunluklarla başlamak esas alınmalıdır. Bu yaş dönemlerine uygun koşular 1500-2000 m arasındaki mesafelerdir.

Çocuk ve Gençlerde Dayanıklılık Antrenmanın İlkeleri

–       Çocuk ve gençlerde dayanıklılık antrenmanı genel dayanıklılığı geliştirici nite­likte olmalıdır.

–       Dayanıklılık testleri için 600-1200 m.lik mesafeler kullanılmalıdır.

–       Koşu süreleri 5-20 dk. arasında olmalıdır.

–       Eğitsel oyunlar küçük saha oyunları kullanılmalıdır.

–       Aerobik dayanıklılık açısından kızlarda 12-13yaş , erkeklerde 13-14 yaşlarda antrenmana elverişlik ve uyum yüksek düzeydedir.

–       Çalışmalar bireyin kapasitesini aşmamalıdır.

–       Çalışmalar çeşitli olmalı, eğlendirici olmalı,

–       Çalışmalar çocuk ve gençlerin psikolojik ve fizyolojik kapasitelerine uygun olmalıdır.

Çocuk ve Gençlerde Dayanıklılığı Geliştiren Antrenmanlar

Çocuk ve gençlerde dayanıklılığı geliştiren antrenmanlar sürekli koşular ve kısa süreli interval metotlardır. Yapılabilecek çalışmalar:

–       Küçük oyunlar,

–       Küçük takım oyunları (mini futbol),

–       Figür koşuları (tavşan, ayı vb.),

–       Yön değiştirmeli koşular,

–       Stafet yarışları,

–       Orman ve kır koşuları,

–       10-15 dk. sürekli koşular,

–       1-2 şerli çıkış koşuları (10-15m)

–       Çeşitli tempo koşuları 600-1200 m’dir.

Ergenlik dönemi ve 11 yaş sonrası ise;

–       Takım oyunları,

–       Tempo değişmeli koşular (1500-2000m),

–       Kır koşuları (1500-2000 m),

–       3.5 km Bisiklete binme,

–       3-5’li Dayanıklılık yarışmaları,

–       15-20 dk. sürekli koşular şeklinde yapılan çalışmalardır.

Bu yazı Dayanıklılık kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir