ÇOCUK VE GENÇLERDE FUTBOL ANTRENMANI

Çocuk ve gençlerde yaptırılacak futbol antrenmanın amacı, sistematik çok yönlü sağlam bir temel oluşturarak, bu temel üzerinde çocuğun sporsal verim yeteneğini geliştirmektir. Sporsal verimi oluşturan çok yönlü etkenler vardır. Bu çok yönlü et­kenlerin gelişimine bağlı sporsal verimliliğe ulaşmak ve onu geliştirebilmek için çocuk ve gençleri yakından tanımak gerekir. Yetişkin çağlarda başarılı olarak futbol sporunu yapabilmek için çocukluk yaşlarından itibaren belirli öğrenim devrelerini yaşamış olmak gerekir. Uzun kapsamlı bir çalışma ve öğrenim sürecini içeren bu öğrenim devreleri ise çocuğun belirli biyolojik gelişim dönemlerinde gösterdiği ka­rakteristik özelliklere göre belirlenir. Yani çocuğun doğduğundan itibaren her yaş döneminde bir takım karakteristik hareket özellikleri gösterir.

Her biyolojik yaşam döneminde insanın içinde bulunduğu yaşa göre hareket özellikleri vardır. Çeşitli yaşlarda verilmesi gereken eğitim ve öğretim amaçlarında bu hareket özelliklerine göre saptanması, planlanması gerekir. Çocuğun iskelet sistemindeki büyümelerin durulduğu, çocuğun öğrenim isteminin en yoğun olduğu, çocuğun “en icieal” öğrenim, algılama, kavrama ve taklit dönemini içeren bu devrenin çok iyi değerlendirilmesi gerekir. Bu yaş dönemi içerisinde ilerde öğrenilmesi zor olan tüm koordinatif yetenekler ve futbolda başarıyı belirleyici en önemli etken olan teknik, kolayca öğrenilip algılanabilir. Teknik konusundaki gecikme ve eksikli­ğin ileriki yaşlarda öğrenilmesi ve bu kaybın telafisi çok güçtür. Zira birinci ergenlik safhasında iskelet sisteminin uzaması nedeni ile zihinsel-ruhsal dengesi de olumsuz­laşmaktadır. Böylece en ideal öğrenim dönemi oluşturan özellikler değişime uğra­makta ve takip eden dönemlerin amacı ancak kazanılmış olan teknik yetenekleri muhafaza etmeye yönelik olabilmektedir.

Çocuk ve gençlerin eğitimi her ne kadar 6 yaşından itibaren başlar dense de an­cak bu yaş dönemlerine yönelik eğitim ülkemizde kulüp bünyelerinde verilmekte ve bu ihtiyaç ilkokullarda, mahalle aralarında ve boş zamanlarda çeşitli eğitsel oyunlar sayesinde tesadüfen karşılanmaktadır. Hele, özellikle plansız kentleşme ve nüfus akımının kırsal kesimden kentlere aşırı akış ve mahalle arası ve oyun imkanlarının kentlerde ortadan kalkması, çocuğun doğal oyun ihtiyacının tatmini ve çok yönlü gelişimi açısından bu okul ve mahalle arası oyunlarının desteklenmesi ve tarafımızdan çeşitli kurumların bu doğrultuda yönlendirilmesi gerekir. Ancak spor kulüplerinin futbol bünyelerinde de 10 yaşına kadar olan gruplara oyunlar ve eğitim imkanları çerçevesinde verilebilir.

Şimdiye kadar anlatılanlardan şu sonuçları çıkarabiliriz:

1.  Yetişkin çağda başarılı olarak performans sporu yapmak isteyen şahısların, çocukluk yaşlarından itibaren belirli gelişim dönemlerini yaşamaları gerekir. Uzun kapsamlı bir çalışma ve öğrenim süresini içeren bu gelişim dönemi (bizim örneği­mizde 8 yıl) geniş ve uzun süreli olarak planlanmalıdır.

2.  Çocukluk ve gençlik yaşlarında yaptırılacak futbol antrenmanları kısa süreli ba­şarıları değil, bilakis uzun vadeli ve kalıcı başarıları amaçlamalıdır. Yani bu yaşlar­ da yaptırılacak çalışmaların yetişkinlerde olduğu gibi gelecek maçları kazanmaya yönelik kısa vadeli olmamalıdır. Bu çalışmalar çocuğun bireysel gelişim özelliklerine göre ve bunları en iyi geliştirecek şekilde yönlendirilmelidir.

3.  Çok yönlü ve doğru planlanmış sporsal antrenman çocukların gelişimlerini olumsuz olarak etkiler. Buna karşın tek yönlü bir özelleşmeye gidersek amacımız olan sporsal verim özelliklerine ulaşmamış ve bunları geliştirmemiş oluruz.

Böylece çocuğun o an içinde bulunduğu gelişim özellikleri dikkate alınarak hem çocuğun ilerideki performansının temeli atılması, hem de sporsal verimin kazandırıl­ması mümkün olur. Öyleyse çocuk ve gençlerin antrenmanlarının sistematik planla­masında, çalıştığımız çocuk ve gençlerin içinde bulundukları yaş gruplarının biyolo­jik ve psikolojik gelişim özellikleri de dikkate alınmalı ve beraber düşünülmelidir. Sistemli olarak çocuğu verime hazırlayıcı bu safha:

  1. Gençlerin gelişim durumlarını ve şartlarını dikkate almalı ve yardımcı olmalı,
  2. Gençlerin ve çocukların gelişmelerinde aksaklıklara sebebiyet vermemek için erken özelleşmeye gitmemeli (yani hep ve çok futbol oynatmamalı),
  3. Kısa vadeli başarılar amaçlayıcı şekilde planlanmamalı,
  4. Temel oluşturucu ve çok yönlü bir şekilde planlanmalıdır.

Bahsedilen prensipler sistemli bir antrenman programı içerisinde performansa ha­zırlayıcı şekilde uygulanmalıdır. Ancak bu antrenmanların belli amaçları olması gereklidir. Bu amaçla antrenman dizileri sayesinde çocuk ve gençler:

–       Futbol oyununun özelliklerini basamaklama ile öğrenirler.

–       Biyolojik gelişmeleri bu antrenmanlar sayesinde olur.

Buna göre çocuk ve gençlerin gelişim antrenmanlarda ardı ardınca çalışması ge­rekli antrenman dizisi aşağıdaki şekilde belirlenebilir.

BİRİNCİ EĞİTİM SAFHASI / (6-10 yaşına kadar olan dönem)

a. “Çok yönlü psiko-motorik temel eğitim” çeşitli spor branşları içerisinde, çok yönlü hareket öğrenim ve deneyimlerinin kazanılması. Bu branşlar Atletizm, Cimnastik, Yüzme vs.

b. Kaba formlar içinde futbol tekniklerine yatkınlık.

İKİNCİ EĞİTİM SAFHASI: (10 yaşından 13 yaşına kadar olan dönem)(10-13)

Antrenmanın amacı: Futbola ait özelleşmenin başlamasıdır.

  1. Futbol tekniklerinin öğrenilmesi,
  2. Benzer branşlarına özgü hareketlerin öğrenilmesi,
  3. Teknik, yetenekleri geliştirici özel çalışma formlarının uygulanması.

ÜÇÜNCÜ EĞİTİM SAFHASI

(13 yaşından 16 yaşına kadar olan dönemdir). (13-16)

Antrenmanın amacı: Yoğun özel antrenman

  1. Futbol tekniklerinin sabitleştirilip otomize hale getirilmesi,
  2. Kondisyonel yeteneklerin geliştirilmesi,
  3. Antrenman yüklenimlerinin artırılmasıdır.

DÖRDÜNCÜ EĞİTİM SAFHASI (16 yaş sonrası)

Cinsel hormonun devreye girmesiyle uzunluğuna büyüme durur. Dolaşım sistemi ve kas yetişkinlerde olduğu gibi antrene edilebilir.

Bu yazı Antrenman Bilgisi kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.